Osmanlı Devleti'nde Bilim ve…

6943
Osmanlı Devleti klasik dönemde her alanda olduğu gibi bilim ve teknoloji alanında da…

Ekonomiyle İlgili Bazı…

13739
Enflasyon: Fiyatların sürekli ve hissedilir şekilde yükselmesi ve paranın değer…

Temel Hak ve Ödevler

105298
Kişinin Temel Hak ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları) Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve…

Balkan Savaşları

3370
I. Balkan Savaşı'nın Sebepleri Rusya'nın Balkanlarda uygulandığı Panslavizm (Tüm Slavları…


İslamiyet Öncesi Türk Tarihi

Türklerin anayurdu Orta Asya’dır. Orta Asya, doğuda Kingan Dağları, batıda Hazar Denizi, kuzeyde Sibirya düzlükleri, güneyde ise Hindikuş, Tibet ve Karanlık Dağları ile çevrilidir.

Bölge yüzey şekilleri itibariyle yüksek platolardan oluşmakta, karasal iklim hüküm sürmekte, bozkır bitki örtüsü görülmektedir. Bu nedenle tarıma elverişli bir yer olmayan bölgede yaşayanlar hayvancılıkla uğraşmışlar ve göçebe bir yaşam sürmüşlerdir.

Göçebe kültürünün sonucunda şu durumlar ortaya çıkmıştır:

  • Merkezi yapı güçlenememiş (boylar federasyonu şeklinde örgütlenme vardı.),
  • Mimari ve şehircilik ortaya çıkmamış,
  • Ekonomi, hayvancılığa dayalı kalmış,
  • Sanat, taşınabilir eşya ve hayvan figürleri üzerine yapılmıştır. Ayrıca çadır sanatı gelişmiştir.
  • Yazılı hayat geç başlamış, onun yerine sözlü edebiyat ve sözlü hukuk (töre) gelişmiştir.
  • Hapis cezaları kısa süreli olmuştur.
  • Toplum dayanışmacı olmuş ve imtiyazlı (ayrıcalıklı) bir sınıf anlayışı görülmemiştir. (Kölelik de yoktur.).
  • Özel mülkiyet anlayışı gelişememiştir.
  • At ve koyunun etkin olduğu bir bozkır kültürünün gelişmesini sağlamıştır.
  • Askeri yapı gelişmiştir.

Orta Asya’nın Tarih Öncesi Devirlere ait ilk kültür merkezleri:

  • Anav (M.Ö. 4500 - M.Ö. 1000): Orta Asya’nın en eski kültürüdür.
  • Kelteminar, Afanasyeva (M.Ö 3000 - M.Ö. 1700): Bu kültür çevresi geniş bir alanı etkileyerek Orta Asya uygarlığının temelinioluşturmuştur.
  • Andronova (M.Ö. 1700 - M.Ö. 1200): Bu kültürde yaşayanlar atı evcileştirmişlerdir.
  • Karasuk (M.Ö. 1200 - MÖ. 700): Orta Asya uygarlığında demir ilk defa bu bölgede işlenmiştir.
  • Tagar (M.Ö.700 - M.Ö. 100): Orta Asya’daki kültürlerin en gelişmiş olanıdır.

Türklerin Orta Asya’dan Göç Sebepleri:

  • İklim ve bitki örtüsündeki olumsuz değişiklikler (kuraklık, otlak ve meraların azalması, tarım alanlarının daralması),
  • Salgın hayvan hastalıkları,
  • Boylar arası hâkimiyet mücadelesi,
  • Hızlı nüfus artışı,
  • Dış baskılar (bağımsızlık düşüncesi),
  • Dünya hâkimiyeti düşüncesidir.
  • Doğuya gidenler; Uzakdoğu ve Çine, Batıya gidenler; Anadolu, Avrupa, Mezopotamya, Suriye ve Mısır’a, Kuzeye gidenler; Sibirya içlerine kadar, Güneye gidenler; Hindistan, Afganistan ve İran’a kadar uzanmışlardır.
  • Göçlerin Sonucunda:

  • Göç edenlerin çoğu, gittikleri bölge halkı içerisinde kendi milli benliklerini kaybetmişlerdir.
  • Farklı kültürlerin kaynaşması, yeni uygarlıkların meydana gelmesinde etkili olmuştur.
  • Türkler teşkilatçı özellikleri sayesinde göç ettikleri yerlerde güçlü devletler kurmuşlardır.
  • Göç edenler gittikleri bölgelere daha yüksek bir medeniyeti götürmüşlerdir. Örneğin; maden işlemeciliği, dünyaya Orta Asya göçleriyle yayılmıştır.
  • Türkler gittikleri yerlerde devlet yönetimi ve askeri teşkilatlanma açısından örnek olmuşlardır.
  • Batıya giden Türkler, Kavimler Göçüne neden olmuşlardır.
  • Göçler sonucunda Türk Tarihini bir bütün olarak incelemek zorlaşmıştır.
  • Orta Asya’dan göç etmeyen Türk toplulukları Orta Asya’nın çeşitli bölgelerinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir.

NOT-1: Göçleri kolaylaştıran etken; atın evcilleştirilmesi ve tekerleğin kullanılmasıdır.

NOT-2: Göç dalgasından ilk etkilenen bölgeler Ön Asya ve Çin olmuştur.

NOT-3: Yazı kullanılmadığından dolayı Türk göçleri ile ilgili kesin bilgiler elde etmek güçtür.

“Türk” Kelimesinin Anlamı

  • Türk kelimesi “türemek” fiilinden gelmektedir. Ayrıca “Töreli” yani kanun ve nizam sahibi anlamında da kullanılmaktadır.
  • Sıfat olarak kullanıldığında Türk kelimesi “güç, kuvvet” anlamındadır.
  • Türk kelimesinin devlet adıyla tarihte ilk kez kullanılması 6. asrın içerisinde başlamıştır (Göktürkler). Daha sonraki dönemlerde Türk soyundan gelen bütün toplulukları ifade eden ulusal bir isim olmuştur.
  • Tarih boyunca Türk adını taşıyan devletler; Göktürkler, Türkiye Cumhuriyeti, Hatay Türk Devleti, Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan’dır.
  • Coğrafi bir ad olarak Türkiye - Türkia şeklinde ilk defa Bizans kaynaklarında Orta Asya için kullanılmıştır. 11. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu için kullanılacaktır.

NOT: Tarihteki ilk atlı göçebe Türk topluluğu İskitler (Sakalar)’dır. Karadeniz’in kuzeyinde ve Orta Asya’nın batısında yaşamışlardır. En ünlü hükümdarları “Alp Er Tunga”dır. “Şu” ve “Alp Er Tunga” destanları vardır. Ordularında Amazon denilen kadın askerler bulundurmuşlardır.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

YUKARI