2014 Ekonomi Alanında Güncel…

14590
(30 Haziran 2012 ) itibariyle Dünya Bankası Başkanı JimYong Kim'dir. Türkiye'nin en çok…

100 Soruda Coğrafi Bölgeler

54701
100 soruluk coğrafi bölgeler testini aşağıdaki ekten indirebilirsiniz... (TAVSİYEDİR)

Temel Hak ve Ödevler Testi - 1

4760
Temel Hak ve Ödevler Testi - 1'i aşağıdaki ekten indirebilirsiniz...

Türkiye'de Sıcaklık

33760
a) Türkiye'de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye'de ortalama sıcaklık dağılışında…


Cumhuriyet Dönemi Tarihi Özeti Özel

  • Türk devrimi saltanattan cumhuriyete, ümmetten ulusa, kulluktan vatandaşlığa, gelenekten modernizme geçişin öyküsüdür.
  • Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanını kolaylaştıran siyasal bir devrimdir.
  • Meclis başkanlığıyla, hükümet başkanlığının birbirinden ayrılması (kabine sistemine geçilmesi) Cumhuriyetin ilanıyla sağlanmıştır.
  • Laik devlet düzeninin önündeki en büyük engelin aşılması halifeliğin kaldırılmasıyla sağlanmıştır.
  • Toplumsal hayata katılabilme demokrasinin işlemesinde önemli bir faktördür.
  • Yeni Türk Devleti'nin ilk partisi Halk Fırkası, ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasıdır.
  • Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili hayat denemelerinin başarısızlığa uğramasında; cumhuriyetçilik ve laiklik ilkesine aykırı gelişmelerin yaşanması etkili olmuştur.
  • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, "Şeyh Sait İsyanı" sonucunda kapatılmıştır.
  • Şeyh Sait isyanı, Musul'un elden çıkmasında etkili olmuştur.
  • Ordunun siyaset yapmasını engellemek amacıyla Erkan-ı Harbiye Vekâleti kaldırılarak Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur.
  • Dinin farklı kesimlerce siyasete alet edilmesini önlemek için Seriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmıştır.
  • Eğitimin laik, çağdaş ve ulusal nitelikte olması için Tevhid-i Tedrisat Yasası kabul edilmiştir.
  • Türkiye Cumhuriyeti'nde kültür ikililiği yaratan kurumlar olan medreseler Tevhid-i Tedrisat Yasası uyarınca kapatılmıştır. Bu yasa eğitimin çağdaş, ulusal, laik olmasını sağlamıştır.
  • Türkçeyi yabancı dillerin baskısından kurtarmak, Türk dilinin zenginliklerini ortaya çıkarmak için Türk Dil Kurumu kurulmuştur.
  • Türklerin dünya uygarlığına yönelik katkılarını ortaya çıkarmak amacıyla Türk Tarih Kurumu kurulmuştur.
  • Harf inkılâbı, bilim ve teknolojideki ilerlemeler kadar kültür alışverişini hızlandıran önemli bir etkendir.
  • Patrikhanenin, azınlıkların din işleri dışındaki diğer görevleri Medeni Kanun ile sona ermiştir.
  • "Medeni Kanun", kadın-erkek eşitliği getirmiştir. Kadına mülkiyet hakkı, tanıklıkta ve mirasta eşitlik, evlenmede tek eşlilik, boşanma konusunda da eşit hak verilmesi çağdaş bir toplum yapısı için çok önemlidir.
  • Kadınlara siyasî hakların verilmesi ise 1930, 1933, 1934 yılları arasında gerçekleşmiştir.
  • Soyadı Kanunu toplumda gereksiz ayrıcalık belirtilerini ortadan kaldıran bir çabadır.
  • Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, kıyafette değişiklik, Soyadı Kanunu'nun kabulü; takvim, ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değiştirilmesi, haftanın bir gününün resmi tatil yapılması, Türkiye'de toplumsal yaşayışın düzenlenmesi amacına dönük olduğu kadar toplumsal hayatta olan ikiliklerin sona erdirilmesine yöneliktir.
  • İzmir İktisat Kongresi'nde benimsenen liberal kararlar Cumhuriyet Dönemi'nde amacına ulaşamamış, bu yüzden planlı ekonomik kalkınma modeli benimsenerek devletçi bir politika izlenmiştir.
  • Üretimde kalitenin artırılması ile ilgili yasaların çıkarılması ithal mallarına yönelik gümrük vergilerinin yükseltilmesi yerli ekonominin ülke içindeki payını arttırmaya dönüktür.
  • Türkiye'de un, şeker, pamuk, kömür, demir, akaryakıtın yurtta üretimi için en yoğun çalışmalar, 1923–1933 yılları arasında yapılmıştır.
  • I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933–1938 yıllarını kapsar. II. Beş Yıllık Sanayi Planı II. Dünya Savaşı nedeniyle uygulanamamıştır.
  • Cumhuriyetçilik ilkesinin temel amacı, ülkede demokrasinin ve ulusal egemenliğin uygulanmasını sağlamaktır.
  • Milliyetçilik ilkesinin temel amacı, birlik ve beraberliği sağlamak ve ülke bütünlüğünü korumak ve sürdürmektir.
  • Halkçılık ilkesinin temel amacı, toplumsal barışı ve eşitliği sağlamak, sınıf kavgalarını önlemektir.
  • Laiklik ilkesinin temel amacı, toplumun ilerlemesi ve gelişmesi için çağdışı engellerin ve kurallara kaldırılması, yerine akılcı ve bilimsel kuralların kurulmasını sağlamaktır.
  • Devletçilik ilkesinin temel amacı, devlet - vatandaş ilişkisini güçlendirmek, sermaye gereksinimini karşılamak buna bağlı olarak ekonomik kalkınmayı ve sanayileşmeyi gerçekleştirmektir.
  • İnkılâpçılık ilkesinin temel amacı, modernleşmek ve çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkmak için etkili, yaygın ve hızlı reformları gerçekleştirmektir.
  • Misak-ı İktisadi, "İzmir İktisat Kongresi"nde kabul edilmiştir.
  • Menemen olayı Türkiye Cumhuriyetiyle çok partili hayata geçişin belirli bir süre ertelenmesinde etkili olmuştur.
  • 1921 Anayasası'nda en önemli ve ilk değişiklik Cumhuriyet'in ilanıyla gerçekleşmiştir.
  • Atatürk İlkeleri 5 Şubat 1937'de 1924 Anayasası'na girmiştir.
  • Harf inkılâbından sonra okuryazar oranını artırmak amacıyla 1929'da "Millet Mektepleri" açılmıştır.
  • Mecelle, 1926'da kabul edilen Medeni Kanun'la yürürlükten kaldırılmıştır.
  • Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk özel bankası "Türkiye İş Bankası"dır.
  • Cumhuriyet Dönemi'nde özel girişimleri desteklemek amacıyla 28 Mayıs 1927'de "Teşvik-i Sanayi Kanunu" çıkarılmıştır.
  • Atatürk Dönemi'nde Sanayi ve Maadin, Emlak ve Eytam, Sümerbank, Etibank, Denizbank ve Halkbank gibi bankalar da kurulmuştur.
  • 1924 Anayasası'nda özellikle 1928 ve 1937 yıllarında yapılan değişiklikler anayasanın laikleşmesi açısından önemlidir.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

YUKARI