Merkez Bankası

5082
1930 yılında kurulmuştur. Merkez Bankası'nın bağımsızlığı; hükümet ile banka ilişkisinin…

Bazı Önemli Projeler

7479
Nabucco Projesi: Türkiye'den başlayacak olan 3,300km'lik bir boru hattının inşasına…

Yerleşmeyi Etkileyen Faktörler

5405
Türkiye'de yerleşme üzerinde etkili olan faktörler Türkiye'de yerleşme şekilleri Kırsal…

2014 Spor Alanında Güncel…

13213
2013 Dünya Akdeniz Oyunları Mersin'de yapıldı. Ekim 2013'te yapılan final maçıyla FIVB…


Hükümet Sistemi: Meclis Hükümeti (Yasama ve yürütme organları, yasamada toplanır).

1909 değişikliklerinden sonra Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'na girmiş ancak mağlubiyetle ayrıl­mıştır. Anadolu'da itilaf devletleri işgallere başlamış, bu işgallere karşı ise direnişörgütleri 23 Nisan 1920'de TBMM çatısı altında toplanmıştır. TBMM, 21 Ocak 1921'de Türk Devletinin ilk anayasası olan 1921 Anayasası'nı (Teşkilat-ı Esasi) ilan etmiştir. Anayasa 24 maddeden oluşmuştur.

1921 Anayasası'nın özellikleri:

  • Türk devletinin ilk anayasasıdır.
  • Yumuşak nitelikli ilk ve tek anayasadır.
  • Meclis Hükümeti Sistemi ve meclisin üstünlüğü benimsenmiştir.
  • Devlet başkanı yoktur. Çünkü henüz devletin rejimi belirlenmemiştir.
  • "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." ilkesinin kabul edilmesiyle cumhuriyetin dayanağı olan milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir. Anayasanın getirmiş olduğu en önemli yenilik, millî egemenlik ilkesidir.
  • Kuvvetler Birliği ilkesi kabul edilmiştir (Yasama ve yürütme görevi meclise aittir). Yargıyla ilgili bir hüküm getirilmemiştir.
  • Seçimlerin 2 yılda bir yapılması karara bağlanmıştır.
  • Seçmen yaşı 18 olarak kabul edilmiştir.
  • Çift dereceli seçim sistemi benimsenmiştir.

Çift Dereceli Seçim

  • İktisadi ve coğrafi açıdan ülke vilayetlere, vilayetler kazalara, kazalar da nahiyelere ayrılmıştır.
  • 1921 Anayasası'nda yargı ile temel hak ve hürriyetlerden hiç bahsedilmemiştir.
  • Kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır.

NOT: 1921 Anayasası, Kanunuesasi'yi (1876) yürürlükten kaldırmamıştır. Yani 1924 Anayasası yürürlüğe girene kadar iki anayasa da yürürlükte kalmıştır.

NOT: Türkiye Cumhuriyeti'nde Kurucu Meclis tarafından hamlanan anayasalar:1921, 1961, 1982 anayasalarıdır.

NOT: Hilafet ve saltanat, 1921 Anayasa'sı yürürlükte iken kaldırılmıştır.

II. TBMM Döneminde 1923 yılında cumhuriyetin ilanıyla 1921 Anayasası'nda şu değişiklikler yapılmıştır:

  • "Türkiye devletinin rejimi cumhuriyettir." maddesi anayasaya girmiştir.
  • Cumhurbaşkanının TBMM içinden ve TBMM üyeleri tarafından seçilmesi kararı alınmıştır.
  • Devletin başkanı cumhurbaşkanıdır.
  • Cumhurbaşkanlığı süresinin 4 yıl olması karara bağlanmıştır.
  • Aynı kişi tekrar cumhurbaşkanı seçilebilecektir.
  • Başbakan,   cumhurbaşkanınca TBMM üyeleri arasından seçilecektir.
  • "Devletin dini İslam'dır." ibaresi anayasaya eklenmiştir.
  • "Devletin dili Türkçe'dir." ibaresi anayasaya eklenmiştir.
  • Hilafetin kaldırılması ve hanedan üyelerinin ülke dışına sürgün edileceği 1924'te anayasaya eklenmiş­tir.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Bu kategoriden diğerleri:

YUKARI