KPSS Tarih Önemli…

3804
Osmanlı Devleti'nde Padişah, Sadrazam, Defterdar, Nişancı, Kazasker, Yeniçeri Ağası,…

Mustafa Kemal'in Askerlik…

23889
1905–1907 yılları arasında Şam'da V. Ordu emrinde görev yaptı. Arkadaşları ile Şam'da…

Türkiye'nin Yer Şekilleri

8298
Türkiye, çok engebeli ve yüksekliği fazla olan geniş bir ülkedir. Ortalama yüksekliği…

Islahat Fermanı

3889
Anayasal gelişimin üçüncü adımı olan Islahat Fer­manı, 1856 yılında Padişah Abdülmecid…


Çeşitli amaçlara yönelik olarak gerçekleştirilen anlatımın etkileyici olması için bazı yöntemlere başvurulur. Anlatımı gerçekleştirirken başvurulan yöntemlere "Anlatım Biçimleri" adı verilir.

1) Açıklama: Öğretici özellik gösteren bir anlatım biçimidir. Bu anlatım biçiminde amaç okuyucuya bilgi vermektir. Cümleler açık, anlaşılır biçimdedir. Ciddi bir anlatım havası içindedir. Söz sanatlarına ve imalara yer verilmez. Yalın bir üslubu vardır. Nesnel anlatım ağır basar. Örnekleme, tanık gösterme ve tanımlama cümlelerine sıkça yer verilir. Bilimsel yazılarda, düşünce yönü ağır basan fıkra, makale, inceleme, eleştiri, deneme gibi gazete ve dergi yazılarında kullanılır.

Örnek Metin: Çağatay edebiyatının en ünlü şairidir, Ali Şir Nevai. Aynı zamanda güçlü bir bilim ve devlet adamıdır. Nevai, bilinçli bir dilcidir. Türkçenin Farsçadan üstün bir dil olduğunu göstermek için Muhakemetü'l-lugateyn adlı eserini yazmıştır. Edebiyatımızda ilk "hamse" sahibidir.

2) Tartışma: Okuyucuyu ya da dinleyiciyi istenilen davranış ve düşünce biçimine yöneltmek amacıyla başvurulan bir anlatım biçimidir. Paragraf bir sohbet havası içindedir. Bir fikri çürütmek ya da kabul ettirmek için soru cümleleri ve ikna edici ifadeler kullanılır.

Örnek Metin: Dil özleşmesine karşı olanlar derler ki, dil özleşirse babalarla oğullar anlaşamaz olur. Oysa asıl korkulacak durum babalarla oğulların hiç çatışmasız, uyum içinde yaşıyor olmalarıdır. Gelişen uygarlık içinde çatışma olmasından daha doğal ne olabilir?

3) Öyküleme: Belli bir zaman diliminde gelişen olayların anlatıldığı durumlarda başvurulan anlatım biçimidir. Bu anlatım biçiminde okuyucuyu olay içinde yaşatma amacı vardır. Olaylar belli bir zaman ve mekân içinde gelişir. Akıcı bir anlatım hâkimdir. Sanatlı ifadeler ve belirli bir zaman kullanılır. Öykülemede hareketlilik vardır.

Örnek Metin: Babası vefat etmiş, anne ve anneannesiyle birlikte yaşayan 9 yaşındaki erkek çocuğu, okulda başarısızdır. Aile dışında hiç kimseyle görüşmemekte, hiçbir arkadaşı bulunmamaktadır. Aileye, hafta sonları çocuğu basketbola göndermeleri önerilmiştir. Önceleri takım bilinci ve aidiyet duygusunu yaşamakta zorlanan ve paslaşmaktan kaçınan çocuk, zamanla takıma uyum sağlamıştır. Çocuğun basket takımına uyumu, ardından yakın çevreyle ve arkadaşlarıyla iletişimini olumlu etkilemiş ve bunu, hızla artan okul başarısı izlemiştir.

Konu anlatımını indirmek için tıklayınız...

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

YUKARI